Rudi Vranckx en Inge Vrancken: documentaire Syrië, de giftige oorlog

Rudi Vranckx en Inge Vrancken onderzoeken chemische oorlogsvoering in Syrië voor de driedelige documentaire Syrië, de giftige oorlog. Deze documentaire is vanaf dinsdag 24 mei wekelijks om 21.20 uur te kijken op Canvas en VRT Nu. Het systematisch gebruik van verboden chemische wapens in Syrië is één van de grootste oorlogsmisdaden van de afgelopen decennia.

Documentaire Syrië, de giftige oorlog

Plaatsen als Ghouta, Aleppo, Khan Sheikhoun en Douma zijn de afgelopen jaren zwaar getekend door aanvallen met chemische wapens. Maar tot op vandaag is nog geen enkele dader vervolgd of veroordeeld. In de loop der jaren is heel wat bewijsmateriaal verzameld. Maar de vraag is of er ooit gerechtigheid komt. Of komen de daders weg met hun oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid?

Chemische wapens

Wat zijn chemische wapens? Hoe en door wie zijn ze ingezet in Syrië en met welk doel? Wat is de impact op de bevolking? Hoe zijn die oorlogsmisdaden onderzocht? Kun je waarheid onderscheiden van leugens en propaganda? Wie zit er achter de informatieoorlog? Hoe kan je daders vatten. Hoe pakt de wereld dit aan… En niet te vergeten: kan het opnieuw gebeuren?

Rudi Vranckx en Inge Vrancken

Rudi Vranckx en Inge Vrancken gaan op zoek naar antwoorden op al die vragen. Ze praten voor de documentaire Syrië, de giftige oorlog met tientallen Syrische ooggetuigen en slachtoffers. Maar ook met internationale onderzoekers, topwetenschappers, diplomaten en experten die van dichtbij betrokken waren bij die dossiers. Sommigen spreken voor de allereerste keer en geven een inkijk in wat zich achter de schermen van het onderzoek afspeelde of onthullen hoe ze te werk gaan.

Rudi Vranckx

“Syrië is in veel opzichten een draaiboek geweest voor de manier waarop Rusland vandaag oorlog voert in Oekraïne. In Syrië trok de wereld een rode lijn voor chemische wapens, maar woorden alleen maken op oorlogsmisdadigers weinig indruk”, aldus Rudi Vranckx, die aanstaande zaterdag ook op Canvas komt met een reportage vanaf de frontlijn in Oekraïne. Rudi Vranckx heeft al jaren ervaring als journalist en verslaat vooral de internationale conflicten in het Midden-oosten voor VRT NWS. Daarnaast maakte hij al tal van programma’s, documentaires (zoals recent Afghanistan – Geen land voor vrouwen?) en schreef hij boeken.

Inge Vrancken

Scherpe internationale actie of reactie is er nooit geweest na de chemische aanvallen in Syrië. Toch liggen er zoveel bewijzen op tafel. Een gebrek aan politieke wil, zo lijkt het, met een hoge kostprijs voor de slachtoffers”, aldus Inge Vrancken, die als journaliste al jarenlang in het Midden-Oosten, Turkije, en Noord-Afrika op de voet volgt. Ze is daarnaast ook geïnteresseerd in de vluchtelingenproblematiek veroorzaakt door de oorlog in Syrië. In 2016 werd ze hoofdredacteur van Het Journaal, maar sinds 2020 is ze weer werkzaam als journaliste.

Syrië, de giftige oorlog

De documentaire Syrië, de giftige oorlog van Ine Vrancken en Rudi Vranckx telt drie afleveringen. Hieronder bespreken we per aflevering meer over de inhoud. Zo ontdek je tevens meer over de mensen die ze spreken voor Syrië, de giftige oorlog.

​Een nieuwe chemische oorlog: wat doet de wereld?

“Niemand twijfelde eraan dat er een chemische aanval had plaatsgevonden, zelfs de Syriërs en de Russen niet. We hadden alle bewijzen voor deze massamoord en oorlogsmisdaad, maar een dader aanduiden mochten wij niet”, aldus ​Prof. Åke Sellström, Zweeds expert in chemische wapens in aflevering 1 – De rode lijn – van de documentaire Syrië, de giftige oorlog.

De opstand in Syrië tijdens de Arabische lente mondt al gauw uit in een bloedige burgeroorlog. President Bashar al-Assad verliest de controle over het land. Zijn regime beschikt over een groot chemische wapenarsenaal. Maar dat inzetten zou duidelijk een rode lijn overschrijden, zo waarschuwt de toenmalig Amerikaans president Barack Obama.

En toch is dat wat Assad zonder verpinken doet. In Augustus 2013 gaan beelden van een chemische aanval in Ghouta de wereld rond. Er vallen meer dan duizend doden. De internationale gemeenschap reageert geschokt en verontwaardigd, maar ook verdeeld. Assad ontkent staalhard. De VS dreigen met militair ingrijpen, maar uiteindelijk komt er een diplomatieke deal.

Experts aflevering 1:

  • Ben Rhodes, de adviseur van Barack Obama die een militaire vergelding moet voorbereiden.
  • Åke Sellström, de Zweedse expert in chemische wapens die het VN-onderzoek leidt naar de aanval in Ghouta.
  • Dominique Anelli, de Franse wapenexpert die de Syrische chemische wapens ter plaatse moet opsporen en vernietigen.
  • Sigrid Kaag, de Nederlandse die als onderhandelaar een ongeziene ontwapeningsmissie leidt.
  • Syrische dokters en ooggetuigen van de chemische aanvallen.

​Ongeziene oorlogsmisdaden met een vingerafdruk van de dader

“De Russen waren erg geïnteresseerd in ons onderzoek. Op mijn eerste dag kreeg ik een Russische diplomaat op mijn kantoor. Hij zei me: ‘neem dit zeker niet persoonlijk, maar we maken jullie kapot’, ” aldus Edmond Mulet, diplomaat en onderzoeker chemische aanval Khan Sheikhoun in aflevering 2 – De chemische vingerafdruk – van de documentaire Syrië, de giftige oorlog.

Eind 2014 is het aangegeven chemische wapenarsenaal van Syrië vernietigd. Maar dat weerhoudt het Syrische regime er niet van om een huis-tuin-en-keukenproduct als chloor in te zetten als chemisch wapen. Wanneer Vladimir Poetin vanaf 2015 Assad militair bijstaat, halen ook de Russen alles uit de kast. Syrië wordt het draaiboek voor wat Rusland later in Oekraïne laat zien. De vernietigingsoperatie van het Syrische chemische arsenaal blijkt geen onverdeeld succes wanneer het regime toch weer aanvalt met het verboden zenuwgas sarin. Opnieuw ontkent het regime. Maar dat is buiten het werk gerekend van een team topwetenschappers.

Experts die Inge Vrancken en Rudie Vranckx spreken in aflevering 2:

  • Tobias Schneider, analist en onderzoeker van de oorlogsstrategie van Assad.
  • Stefan Mogl, de Zwitserse chemicus en hoofd van het OPCW/VN Joint Investigative Mechanism (Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons) die onweerlegbaar wetenschappelijk bewijs op tafel legt.
  • Christiaan Triebert, Open Source Intelligence researcher van onderzoekscollectief Bellingcat.
  • Edmond Mulet, diplomaat die voor de OPCW/VN de taak had een dader aan te duiden van de chemische aanval in Khan Sheikhoun.

Propagandaoorlog en de weg naar gerechtigheid

“We hadden een lijst met daders, maar die moest geheim blijven, er werd niets mee gedaan omdat de politieke wil ontbreekt”, aldus ​Carla del Ponte, hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal in aflevering 3 van de documentaire Syrië, de giftige oorlog.

De chemische aanvallen stoppen niet, de belangrijkste dader is bekend. Maar die wordt de hand boven het hoofd gehouden door Rusland. De Russische propagandamachine heeft één duidelijk doel voor ogen: de geloofwaardigheid van tegenstanders onderuithalen door twijfel te zaaien. Russische veto’s dwarsbomen elke poging om te zoeken naar de waarheid. De internationale gemeenschap faalt om tot gerechtigheid te komen via speciale tribunalen. Of toch niet? Achter de schermen werken getuigen, juristen en experts aan het verder verzamelen van bewijsmateriaal en aan rechtszaken die oorlogsmisdadigers moeten bestraffen. Want zolang dat niet gebeurt, leven slachtoffers en nabestaanden ondanks alle bewijsmateriaal, zonder gerechtigheid.

Experts aflevering 3 Syrië, de giftige oorlog

  • Raed al Saleh, hoofd van de reddingsorganisatie White Helmets, zelf doelwit van Russische propagandamachine.
  • Kate Starbird, onderzoeker van propaganda en desinformatie.
  • Filip De Craemer, Belgisch voormalig veiligheidsadviseur bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens.
  • Steve Kostas, advocaat van slachtoffers van chemische aanvallen.
  • Catherine Marchi-Uhel, VN-rechter in Genève die aanklachten voor oorlogsmisdaden in Syrië voorbereidt.
  • Carla del Ponte, hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal die ook voor Syrië een internationaal tribunaal wil.
  • Daarnaast spreken ze met Syrische ooggetuigen en reddingswerkers

Documentaire Syrië, de giftige oorlog kijken

De documentaire Syrië, de giftige oorlog van Rudi Vranckx en Inge Vrancken telt drie afleveringen die vanaf 24 mei op dinsdagavond om 21.20 uur te kijken zijn op Canvas. Daarnaast kun je Syrië, de giftige oorlog ook terugkijken op VRT NU. Ben je woonachtig buiten België, dan heb je hiervoor wel een VPN Verbinding nodig die je op België kunt zetten.

* Let op: we werken in onze artikelen met affiliate links, waarbij we je verwijzen naar partners waarvan wij denken dat ze interessant voor jou zijn of aansluiten bij dit artikel.

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Volg ons op Instagram, kom bij de Facebook-groep én schrijf je in voor onze nieuwsbrief.


VlaamsKijken steunen?
Om VlaamsKijken mogelijk te maken werken we met Google Ads en affiliate-links (bestel je via zo'n link dan ontvangen wij vanuit de betreffende webshop een kleine vergoeding). Wil je VlaamsKijken zo steunen, koop dan bij onze partners als  Bol.com, Coolblue en Amazon.nl (als Amazon-Partner verdien ik aan het kwalificeren van aankopen - geldt ook voor proefversie Amazon Prime (Video) en de Video Channels). Ook ontvangen we een kleine commissie via linkjes naar VPN Nederland (die we zelf gebruiken om eenvoudiger tv over de grens te kijken).

23 mei 2022 /